Zes momenten van stilte. Zes keer kippenvel
Het begon als een idee. Na een gesprek met een Amerikaanse brandweerman tijdens een vakantie in New York werd het concreter. Het resulteerde uiteindelijk in een bijzondere, gedenkwaardige reis. Glenn Rulof - medewerker Vakbekwaamheid, manschap en jeugdleider bij de VRU - wilde graag een keer samen met andere Nederlandse brandweermensen op 11 september aanwezig zijn bij de officiële herdenking van de aanslagen. Precies 25 jaar na 9/11 stonden zij tussen Amerikaanse en internationale brandweercollega’s om hun respect te betuigen aan de 343 brandweermensen die die dag omkwamen. Glenn vertelt over hoe deze reis tot stand kwam en hoe die ervaring was.
“New York heeft me altijd al aangetrokken, het is zo’n bijzondere stad”, vertelt Glenn. “En dat gevoel werd na mijn eerste bezoek alleen maar sterker. Ook maakten uiteraard de aanslagen van 11 september een enorme indruk. Dat raakte mij toen enorm. Zó vreselijk veel ellende; en de brandweer die zoveel collega’s verliest. Ieder jaar besteden wij er thuis ook aandacht aan, onder andere door ‘The Flag of Heroes’ (Amerikaanse vlag met daarin de namen van de gesneuvelde hulpverleners) halfstok te hangen. Je hebt gewoon het gevoel dat je op wat voor manier dan ook steun wil betuigen.”
Exact 25 jaar geleden
En dat heeft Glenn dus altijd al eens ter plaatse willen doen: in New York, tijdens de officiële herdenking. Vorig jaar in september was hij ook in New York. Toen werd het idee voor het eerst serieus besproken.
“Ik liep al eerder met het idee en na een gesprek met een Amerikaanse collega werd de wens alleen maar sterker. Om met een clubje brandweermensen op de dag zelf onze eer te bewijzen aan de gesneuvelde collega’s. Ik ken de Amerikaanse mentaliteit best goed, want ik heb er als brandweerman ook wel eens een soort stages (Ride Alongs) gelopen, en ik weet dat ze zulke steun van over de wereld zeer waarderen. Ik besprak het met mijn vrouw en toen werd het concreet. We wilden het ’t liefst dit jaar organiseren, want het zou een bijzondere herdenking worden. Het was exact 25 jaar geleden dat de aanslagen plaatsvonden.
Ik heb het er ook al eens over gehad met een collega uit Zeeland en met collega’s uit Twente. Bij hen leefde dit ook. De collega uit Zeeland heeft er uiteindelijk van afgezien, vanwege de politieke situatie in Amerika. Maar de collega’s uit Twente werden serieus. Toen besloten we het gewoon te doen. We spraken af dat iedereen apart, los van elkaar en los van de veiligheidsregio’s, een reis boekte; en dat we alleen op 9, 10 en 11 september een gezamenlijk programma zouden doorlopen. Uiteindelijk is dit van de grond gekomen met die collega’s uit Twente, een aspirant van post Zeist, mijn vrouw en ik.”
Verzamelen ‘Ten House’
Op de dag van de herdenking zelf begon het programma op Liberty Street, waar ‘Ten House’ ligt: de kazerne die als eerste een inzet pleegde op de bewuste dag. Een kazerne die ook enorme verliezen heeft gekend. Vanwege de herdenking was alles afgezet, dus het was even zoeken hoe ze bij de ceremonie aanwezig konden zijn.
“Iemand uit onze groep gaf bij een agent aan dat we brandweercollega’s uit Nederland zijn en onze eer wilden bewijzen”, vertelt Glenn daarover. “Toen werden we naar de ingang voor pers en brandweer gewezen. Daar moesten we laten zien dat we echt van de brandweer waren. Ik deed dat met een badge die ik had van mijn stages in de USA en één van mijn collega’s liet foto’s zien van hem bij de brandweer. Daarna mochten we door. Bij de kazerne zelf kwamen we vervolgens collega’s tegen uit Australië, Frankrijk, Duitsland, Engeland, noem het maar op. Van over de hele wereld waren brandweerlieden aanwezig om hun eer te bewijzen. Dat was echt mooi om te ervaren.
We verzamelden ons met z’n allen bij een grote koperen plakkaat, met daarop alle namen van de omgekomen collega’s. Ook waren veel van hun familieleden en (oud)collega’s aanwezig. Zelf zijn we niet met de plakkaat op de foto gegaan, we vonden dat echt iets ‘van hen’. Het voelde niet goed om daar als groep mee op de foto te gaan. Maar ik heb wel van alle New Yorkse brandweercollega’s nog een foto gemaakt voor ‘hun’ plakkaat, dat was erg indrukwekkend.”
De herdenking
Rond 08.30 uur was Glenn met zijn groep aanwezig. Iets later, om 08.46 uur exact, werd de eerste inslag in de noordtoren herdacht. Zo werd op zes verschillende momenten, waarop telkens een specifieke gebeurtenis van die dag werd herdacht, steeds twee minuten stilte gehouden. Bijzonder om mee te maken volgens Glenn:
“Vooral dat eerste moment was écht een kippenvelmoment. Het was muisstil. En ik weet nog dat er precies toen een vliegtuig over vloog. Ik zag dat dit wat deed met de aanwezigen. Ze keken elkaar aan, ze durfde niet naar boven te kijken. Je denkt ‘mijn hemel, wat hebben zij toen meegemaakt’. Je ziet ouderen staan, brandweerveteranen. En je ziet hun emotie, je ziet dat ze geleefd zijn, dat er echt wat is gebeurd. Dat voel je en dat merk je.
Al die momenten van stilte waren bijzonder, zes keer kippenvel. Je ziet de discipline bij iedereen. Ze staan tussendoor met elkaar te praten, maar zodra zo’n moment weer aanbrak, stond iedereen gelijk in het gelid. Best aangrijpend om daarbij aanwezig te zijn. Je spreekt ook met allemaal betrokkenen. Brandweermensen, politieagenten, maar ook familieleden van slachtoffers. Al die verhalen en ervaringen, dat doet wat met je. Dat is beladen, maar ook mooi.”
Joseph W. Pfeifer
Na de formele herdenking vertrok de groep en na een lunch bezochten zij nog een aantal locaties die met deze dag te maken hebben. Waaronder verschillende brandweerkazernes, zoals de ‘Duane Street Firehouse’. Daar ontmoetten zij Joseph W. Pfeifer. De eerste OvD die op de dag van de aanslagen ter plaatse was.
“We hebben maar kort met hem kunnen praten”, vertelt Glenn, “Maar dat was desalniettemin indrukwekkend. Hij was op het moment van de inslag van het eerste vliegtuig met een filmploeg op pad voor een gasmeting. De enige video waarop die eerste inslag te zien is, is daar gemaakt. Daarna is hij gelijk naar de plek van de aanslag gegaan met zijn ploeg, waar hij als eerste Battalion Chief (Officier van Dienst) fungeerde. Ik ben wel dankbaar dat we hem hebben mogen ontmoeten en spreken. Na afloop van dit bezoek hebben we nog een aantal andere kazernes bezocht en hebben we een tour gemaakt door Brooklyn. Die hebben we afgesloten bij een uitzichtpunt op het ‘Tribute in Light’, waarbij de voormalige Twin Towers met lichtstralen worden nagebootst.”
De moeite waard
Glenn kijkt met dankbaarheid terug op deze reis naar New York. En wat hem betreft blijft het hier niet bij. Hij ziet zichzelf in de toekomst vaker naar bij deze bijzondere herdenking aanwezig zijn, geeft hij aan:
“Ik denk erover na om iedere vijf jaar iets soortgelijks te organiseren. Gewoon door wat mensen op sleeptouw te nemen. Het is namelijk echt de moeite waard om mee te maken. Er is ook zoveel omheen te doen. We hebben bijvoorbeeld deelgenomen aan een 9/11 workshop. Die wordt gegeven door Gary Marlon Suson, de officiële fotograaf van de brandweer op Ground Zero. Hij heeft daardoor unieke foto’s kunnen maken en de beschikking gekregen over bijzondere voorwerpen die met de aanslagen te maken hebben. Daar word je stil van."
