Brandweerpost Zeist zet grote stap in duurzaamheid
De brandweerpost in Zeist heeft de afgelopen jaren een flinke verduurzamingsslag doorgemaakt. Wat begon als een initiatief van de gemeente groeide uit tot een ambitieus project waarbij vrijwel alle installaties in het gebouw zijn vernieuwd. Het resultaat mag er zijn: een gasbesparing van maar liefst 90 procent én een lager stroomverbruik, ondanks de toevoeging van veel nieuwe elektrische installaties.
Hans Storm - Technisch Beheerder Facilitaire Zaken bij de VRU - was nauw betrokken bij het traject: "De post was oud. Er was nog geen ledverlichting, er werd verwarmd met gaskachels en de koelinstallaties waren verouderd. Samen met de gemeente en een adviesbureau is een plan opgesteld, en uiteindelijk zijn we verder gegaan dan oorspronkelijk bedacht."
Slimme technologie als verbindende schakel
Bij de renovatie werd niet naar één losse maatregel gekeken, maar naar het volledige energiesysteem van de kazerne. Zo werd de verlichting vervangen door led, zijn de motoren van de luchtbehandelingsinstallaties gemoderniseerd en werd de koeling verbeterd. Ook werd het warmteterugwinsysteem geoptimaliseerd, waardoor warmte en koelte efficiënter worden hergebruikt. Daarnaast beschikt de post nu over warmtepompen, een zonneboiler voor warm water en zonnepanelen voor de opwekking van duurzame energie. De opgewekte stroom wordt opgeslagen in een energieopslagsysteem op het terrein.
Vooral het nieuwe Energy Management Systeem (EMS) is indrukwekkend: "Dat slimme systeem kijkt op basis van AI waar de komende uren energie nodig is. Het systeem ‘weet’ wanneer auto's worden opgeladen of wanneer er na het sporten gedoucht wordt. Vervolgens voorspelt het waar warmte nodig is en verdeelt het de energie zo efficiënt mogelijk. Dat levert ook een flinke besparing op."
Minder gas, minder stroom
De combinatie van alle maatregelen heeft geleid tot mooie resultaten: "We hebben 90 procent op gas bespaard. Tegelijkertijd hebben we veel meer elektrische verbruikers toegevoegd, maar omdat alles energiezuinig is, gebruiken we uiteindelijk ongeveer 10 procent minder stroom." De traditionele gasketel bleek het afgelopen jaar zelfs helemaal niet meer nodig. "De gasketel is het afgelopen jaar niet één keer ingevallen. We onderzoeken nu of ook het laatste stukje gasverbruik, voor het koken op de 24-uursdienst, vervangen kan worden door elektrisch. Dan kan uiteindelijk de gaskraan helemaal dicht."
Continuïteit tijdens de verbouwing
De verduurzaming mocht nooit ten koste gaan van de operationele inzetbaarheid van de brandweer. Daar lag een belangrijke rol voor de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). "Onze belangrijkste taak was ervoor zorgen dat de brandweer altijd de weg op kon. Tijdens de werkzaamheden moest zelfs de hoofdmeterkast vervangen worden. Dan heb je ineens geen stroom, geen verlichting en gaan deuren niet meer open. Dat kan natuurlijk niet als brandweerpost." Met behulp van een groot aggregaat bleef de post tijdens de werkzaamheden operationeel. "Per verdieping zaten we maximaal twintig minuten zonder stroom. Voor uitrukken zorgden we dat de voertuigen startklaar waren.”
Kansen voor andere kazernes
Volgens Hans biedt het project ook waardevolle lessen voor andere brandweerposten: ”Vooral energieopslag is interessant. Veel posten hebben zonnepanelen, maar bijvoorbeeld op vrijwillige posten wordt overdag weinig stroom gebruikt. Terugleveren kost tegenwoordig geld en met een energieopslagsysteem kun je de opgewekte stroom bewaren en bijvoorbeeld tijdens een oefenavond gebruiken." We zijn bij verduurzamingsmaatregelen altijd afhankelijk van de gemeente, als eigenaar van het gebouw.