VRU bezoekt Kyiv om te ondersteunen bij wederopbouw

Ermo Hartsuijker, Afdelingshoofd Gemeentelijke Crisisbeheersing & Partners bij de VRU was in maart al in Kyiv voor een verkennende conferentie. Nu was hij samen met een delegatie van tien leden, waaronder bestuurslid en burgemeester van Oudewater Danny de Vries en Specialist Operationele Voorbereiding Larissa Bril, aanwezig om wederzijdse kennis en ervaringen uit te wisselen. Ook bezochten ze Boetsja, waar in maart 2022, tijdens het begin van de Russische invasie van Oekraïne, ruim 500 inwoners vermoord werden. Ermo: “Dat bezoek heeft mij nog beter doen begrijpen waar de kracht en energie van de Oekraïners vandaan komt. Alle indringende verhalen die we hebben gehoord motiveren mij om te doen wat we doen, het beter te doen en concrete afspraken te maken hoe we samen bijdragen aan de wederopbouw van Oekraïne. We gaan nu echt met elkaar aan de slag en het belooft een bijzonder proces te worden met mooie resultaten.”

Met kleine interventies veiligheid & weerbaarheid versterken

Voor de wederopbouw en vooruitlopend op het EU-lidmaatschap richt Oekraïne zich op drie zogenoemde pathways: local development, democratisering & decentralisatie en veiligheid & weerbaarheid. De VRU was in Kyiv om invulling aan laatstgenoemde pathway te geven. Larissa: “In theorie ligt er veel klaar qua wet- en regelgeving, maar in de praktijk is dat nog niet ingevuld. Er is nog geen uniforme werkwijze en er bestaan grote verschillen tussen gemeenten in de aanpak van risico’s en veiligheid. Om dat gelijk te trekken is een enorm proces dat niet onderschat moet worden. Maar wellicht kunnen we met een klaar kleine interventies al wel veel bereiken. We proberen daarom nu te kijken of we op basis van crisis- en risicomanagement wat kunnen doen, bijvoorbeeld adviseren hoe een crisisstructuur opgetuigd kan worden. We hebben laten zien hoe wij werken met de GRIP-structuur en hoe leiding en coördinatie bij ons in ingericht. Maar ook het opstellen van een risicoprofiel is essentieel; weten waarop je je gaat voorbereiden is toch de basis van crisismanagement. Naast de oorlog hebben ze immers daar ook dreigingen van overstromingen en bosbranden.

Ermo: “Wij werken heel anders dan zij: wij hebben een probleem, daar hebben we een oplossing voor nodig, we maken een plan in de tijd. Zij hebben geen tijd, ze hebben nu een probleem ze hebben nu geen stroom, ze worden nu beschoten, dus ze gaan nu oplossen en sturen ondertussen bij”.

Ze hebben daar een WAS-systeem (luchtalarm) in combinatie met een soort NL-alert net zoals wij hebben. Die gaat niet alleen af voor dreigingen vanuit de lucht, maar ook voor artilleriebeschietingen en dreigingen vanaf zee. Dat WAS-systeem hoor je dus en tegelijkertijd gaat een alarm af op je telefoon in een speciale app die je van te voren hebt ingesteld voor een specifieke geografische regio. Deze app vertelt je bijvoorbeeld waar de dichtstbijzijnde schuilkelder is, maar er staat ook in ‘your overconfidence is your weakness’. Vaak gebeurt er namelijk uiteindelijk toch niets - veel wordt afgevangen door luchtafweer - waardoor mensen gewoon doorgaan met hun dagelijkse leven. De gewenning zorgt dat ze dus niet meer naar de schuilkelder gaan.

Ook hebben ze resilience points, waar mensen 24/7 terecht kunnen voor elektra, water en verzorging, maar ook luiers en speelgoed en internet. Wij willen van het leren hoe ze dat realiseren. Als mensen elkaar kwijt zijn en elkaar niet meer kunnen bereiken, dat is een van de ergste dingen die er is. Daarom zijn dit soort punten zo belangrijk, zo kunnen ze elkaar altijd bereiken.

Enerzijds zullen wij dus vanuit onze expertise hen helpen bij de wederopbouw en de voorbereiding op de aansluiting bij de EU. Anderzijds kunnen wij heel veel leren van de expertise op het gebied van weerbaarheid, veerkracht en risico- en crisiscommunicatie die Oekraine onder druk van de oorlog ontwikkelde.”