Brandweer Zuilen viert band met de wijk: ‘Brandweergekkies met een donkerrood brandweerhart’

Die brandweergekkies zijn de 26 vrijwilligers van post Zuilen: brandweerfamilies, maar ook vers geworven manschappen. Mannen die geboren en getogen zijn in de buurt rondom de kazerne aan de Burgemeester Norbruislaan, maar ook ‘import’. Chris: “Ik kwam in 2011 hier wonen, maar ik kende Zuilen al langer. Mijn vader Anco zat bij Brandweer De Meern en ik kwam terecht bij de Utrechtse jeugdbrandweer, toen in Zuilen. Dus mijn verhuizing was een warme overstap.”

In het bloed

Bevelvoerder Gerard Bouwmeester (41) heeft ook geen jeugdherinneringen liggen in de wijk, maar kwam er 21 jaar geleden als student wonen. Heel bewust. “Mijn vader was brandweerman, mijn opa ook, het zit in ons bloed. Maar ik ging in Utrecht studeren en die kende ik alleen als beroepsstad. Toen ik hoorde dat Zuilen een vrijwilligerskorps had ben ik op kamernet gaan zoeken naar een studentenkamer dichtbij de kazerne. Nadat ik me had aangemeld bij de brandweer overigens”, lacht hij.

Annexatie

Gerard en Chris komen terecht bij een fanatiek vrijwilligerskorps dat dan alleen in avond-nacht-weekeindsituaties uitrukt. Tot 1953 is Zuilen een zelfstandige gemeente met eigen brandweerkorps. In dat jaar annexeert de ‘grote stad’ een deel en wordt Zuilen één van de Utrechtse wijken. Zuilen stelt de nieuwe gemeente wel eisen, waaronder dat de lokale brandweer nooit opgeheven wordt. Op de kazerne in de oude borstelfabriek aan de Vechtoever rukken vanaf dat moment niet alleen vrijwilligers maar ook beroepsploegen uit. Op het hoogtepunt kent Brandweer Zuilen zo’n zestig vrijwilligers en bemannen zij vijf voertuigen.

Buiten dienst

In 1995 wordt een nieuwe kazerne gebouwd, maar de beroepsbrandweer krijgt een andere plek. Ook de leegloop uit de wijk zorgt voor minder vrijwillige aanwas. Het korps slinkt en Brandweer Zuilen gaat vanaf dat moment doordeweeks overdag buiten dienst en het verzorgingsgebied wordt opgepakt door de beroepscollega’s.

Paraat

Het is één van de eerste zaken die Chris oppakt als hij in 2021 postcommandant wordt. “Ik wilde niet meer overdag buiten dienst staan. 24/7 paraat is voor de brandweerzorg in onze wijk en voor Utrecht-stad beter, hier werken we dus hard aan!” Gerard: “Chris zag dat door corona en meer thuiswerken er steeds meer mensen beschikbaar waren en geloofde erin dat het zo zou blijven. Ik had dat idee niet. Maar hij heeft gelukkig koppig volgehouden, stopt zijn hele ziel en zaligheid erin. Dus is hij er zelf zo vaak als mogelijk overdag en elke dag kwam er wel een appje voorbij van hem met ‘Is er nog iemand op Zuilen vandaag’.”

Explosie

Inmiddels is het korps doordeweeks drie tot vier dagen ook overdag in dienst. Met zo’n 120 tot 150 uitrukken per jaar is er genoeg te doen. “Explosies, branden in hoogbouw, maar ook een paard in de sloot… En we waren één van de eersten die in dienst gingen voor reanimaties. Om 18.00 uur startte het en om 18.30 uur hadden we de eerste al”, weet Chris nog.

Passie

Hij vervolgt: “We hebben elkaar nodig om dit te kunnen doen. Wij als vrijwilligers, maar ook de partners. We hebben een partnerapp-groep waarin we hen op de hoogte houden van wat er gebeurt en we hebben een bijeenkomst opvang en nazorg gehouden voor partners. Brandweer Zuilen is een soort wijkje op zich, mensen met allemaal dezelfde passie, er is een fijne korpscultuur. We zijn elkaars gelijken, maar houden elkaar wel scherp. Qua werven zijn we actief op zoek naar nieuwe collega’s die diverse achtergronden hebben, ik gun ons wel een afspiegeling te zijn van de wijk. Je bent de buurt.”

Digitale verkenning

Gerard vult aan: “Zuilen is een heel andere wijk dan vroeger. Het is een echte stadswijk geworden, met veel studenten die vaak blijven hangen. Meer hoger opgeleide yuppen, IT’ers die bij het korps komen. Maar dat helpt weer mee met innovaties.” Hij doelt op Digitale Verkenning waar post Zuilen als innovatie mee aan de slag gaat. Het idee is een team uit te rusten met diverse digitale verkenningsmaterialen, zoals camera’s: bodycams, warmtebeeldcamera’s die stationair kunnen worden opgesteld om een beeld te vormen en diverse onbemande mogelijkheden om binnenverkenningen mee uit te voeren zoals een verkenningsrobot.

Cultuur

De veranderingen van de wijk en brandweer lopen nagenoeg parallel. Van groot dorp naar stadswijk en van groot vrijwilligerskorps naar stadskorps. Maar nog wel met dezelfde drive. Op het monument ter herinnering aan de herindeling van 1953 staat ‘Zuilen 750-1953 – als gemeente opgeheven – als gemeenschap gebleven’. Dat is ook van toepassing op de brandweerpost. Want ook al is het korps onderdeel van de Veiligheidsregio Utrecht, de eigen cultuur is er nog zeker.

Chris: “Zuilen is een leuke post met een goede drive. Er is veel kennis en ervaring. We werken vaak samen met de beroepscollega’s, nieuwe manschappen draaien diensten mee. We oefenen serieus, zijn kritisch op elkaar. We willen elkaar beter maken, praten veel over het vak, over hoe we elkaar kunnen helpen beter te zijn.”

Gerard vult aan: “We leveren allemaal een rode brandweerauto, maar elke kazerne is uniek en vraagt iets anders. Achter die RAL3000 zit een wereld die ook belangrijk is. Niet de uitruk is onze dienst, maar paraatheid. Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat we er zijn als het nodig is.”

Wijk

Gerard vervolgt: “Wij zijn niet alleen voor, maar ook door de samenleving. Daarom hebben we met veel energie en liefde de afgelopen jaren de wijk meer betrokken. Twee jaar geleden bedacht Chris een open avond voor wijkwethouders, raadsleden, stichtingen, kerk en moskee. Om elkaar te leren kennen en kenbaar te maken wie wij zijn en waar we voor staan. Dat leverde mooie gesprekken op en mede daardoor krijgen onze brandweervrijwilligers voorrang bij de woningverdeling.”

Chris: “Normaal was het altijd erg onrustig met oud en nieuw, maar sinds drie jaar zijn wij als post actief betrokken bij het voorbereiden van de jaarwisseling in Utrecht Noordwest. Wij geven instructie over de veiligheid rondom incidenten en het gebruik van brandblussers die de stadsmakers, de buurtvaders, nu ter beschikking hebben. Afgelopen jaar was het overal druk met incidenten tijdens de jaarwisseling, maar niet in Zuilen. Het werkt gewoon. Net als onze connecties met de woningbouw. Zo hebben we aanzet gegeven tot het ontwikkelen van voorlichtingsmiddelen over brand in portiekflats door (Brand)Veilig Leven.”

Verliefd

Chris nam in april afscheid als postcommandant, onder andere vanwege drukke werkzaamheden als teamleider Leren en Ontwikkelen bij Brandweer Amsterdam-Amstelland maar op de vraag of hij nog wel als vrijwilliger aanblijft in Zuilen komt een duidelijk ja. “Als jong kind luisterde ik al naar de scanner, die brandweerliefde zit diep. Met Zuilen als basis.” Gerard is naast vrijwilliger ook lid van het kernteam/programmadirectie Toekomstbestendige Brandweerzorg bij Brandweer Nederland. “Ik ben verliefd op het vak. Een groot deel van mijn leven speelt zich af op een kazerne, in het bijzonder in Zuilen. Mijn kinderen neem ik ook vaak mee. Die zitten vaker hier op de kazerne dan op de buitenschoolse opvang. Want ‘if you can see it, you can be it.”