Regen en wateroverlast
Hoogwater- en stormseizoen
Van 1 oktober t/m 15 april is het hoogwater- en stormseizoen. In deze periode is de kans op hoogwater, en storm het grootst. Hierdoor kan je te maken krijgen met overstromingen. Ook is de kans op hevige regenval groot. Het is belangrijk om je hierop voor te bereiden.
Veel regen en wateroverlast
Regenval kan vervelende gevolgen hebben. Er kan wateroverlast ontstaan doordat straten, tunnels, huizen, winkels en andere gebouwen onder water komen te staan.
- Ga je de weg op houdt dan rekening met slecht zicht en slipgevaar.
- Ook kunnen putdeksels door het vele water omhoog komen.
- En zelfs de stroom kan uitvallen.
- Door hoogteverschillen kun je op de Utrechtse Heuvelrug te maken krijgen met modderstromen en snelstromend water.
Wateroverlast ontstaat door:
- Een hoosbui: er valt plaatselijk meer dan 25 mm water in één uur
- Zware regen: er valt plaatselijk meer dan 50 mm in één dag
- Dagenlang aanhoudende regen: er valt ongeveer 70 mm water verspreid over 8 dagen. Dit komt gemiddeld 2 keer per jaar in bepaalde gebieden voor.
Buien van 50 millimeter in een uur komen 60 keer per jaar ergens in Nederland voor. Buien van 100 millimeter of meer in een dag komen in Nederland af en toe voor. Maar in de zomer van 2021 viel in Zuid-Limburg bijvoorbeeld 180 mm in 48 uur. De kans op deze extreme regenval neemt door de klimaatverandering toe.
Weercode
Houd altijd de lokale weersvoorspellingen in de gaten en let op wanneer het KNMI de weercode geel, oranje of rood afgeeft.
Code geel: wees alert
Er is kans op gevaarlijk weer. Er kan meer dan 50 mm neerslag in 24 uur vallen. Dit zijn weersituaties die in Nederland vaak voorkomen. Let daarom goed op. Vooral als je onderweg bent.
Er is ook kans op:
- Overlast en schade in en rond het huis, zoals het onderlopen van kelders en tuinen. Vooral in laaggelegen gebieden en op plekken met veel tegels en asfalt
- Slecht zicht op de weg en slipgevaar door aquaplanning
- Afsluiting van wegen en tunnels door wateroverlast
- Vertragingen op de weg of in het openbaar vervoer
Wat kan jij doen tijdens code geel?
- Sluit kelders af indien mogelijk
- Rijd langzamer, houd grotere afstand tot andere weggebruikers en rijd niet door grote waterplassen
- Bekijk voor vertrek de actuele situatie en het advies van Rijkswaterstaat voor snelwegen: rwsverkeersinfo.nl
Code oranje: wees voorbereid
Er is grote kans op gevaarlijk weer. In 24 uur tijd kan er meer dan 75 mm neerslag vallen. De impact is groot met plaatselijk mogelijke schade, letsel of veel overlast.
Er is ook kans op:
- Overlast en schade in en rond het huis, zoals ondergelopen kelders en tuinen. Vooral in laaggelegen gebieden en plekken met veel tegels of asfalt.
- Daken kunnen instorten door verstopping van regenpijpen en dakgoten
- Slecht zicht en slipgevaar op de weg
- Door overstromingen kunnen wegen en tunnels worden afgesloten
- Grote kans op vertragingen op de weg en in het openbaar vervoer
Wat kan jij doen tijdens code oranje?
- Volg bij hoogwater de aanwijzingen van de gemeente, overheid en hulpdiensten op
- Sluit indien mogelijk kelders af
- Ga alleen de weg op of op reis als dat echt nodig is
- Rijd langzamer, houd grotere afstand tot andere weggebruikers en rijd niet door grote waterplassen
- Bekijk voor vertrek de actuele situatie en het advies van Rijkswaterstaat voor snelwegen: rwsverkeersinfo.nl
Code rood: onderneem actie
Dit is een weeralarm waarbij extreem weer een grote impact op de samenleving heeft. De weersituatie kan voor zoveel schade, letsel en overlast zorgen dat het maatschappij-ontwrichtend kan zijn. Dit kan heel plaatselijk zijn.
Er is grote kans op:
- Overlast en schade rond huizen en gebouwen door wateroverlast en overstromingen
- De stroom kan uitvallen
- Daken kunnen instorten door verstopte dakgoten en regenpijpen
- Slippen met de auto en slecht zicht door (opspattend) water
- Wegen en tunnels kunnen door overstromingen worden afgesloten
- Vertragingen op de weg en op veel plaatsen rijdt er geen openbaar vervoer
Wat kan jij doen tijdens code rood?
- Volg bij hoogwater de aanwijzingen van de gemeente, overheid en hulpdiensten op
- Sluit indien mogelijk kelders af
- Ga alleen de weg op of op reis als dat echt nodig is
- Rijd langzamer, houd grotere afstand tot andere weggebruikers en rijd niet door grote waterplassen
- Bekijk voor vertrek de actuele situatie en het advies van Rijkswaterstaat voor snelwegen: rwsverkeersinfo.nl
Hoe kun je wateroverlast voorkomen?
- Maak regelmatig je dakgoot schoon
- Zorg voor een goede regenwaterafvoer
- Vergroen je tuin. Minder tegels in de tuin zorgt bijvoorbeeld voor betere waterafvoer
Op NLvergroent vind je tips over hoe je jouw huis en tuin beter beschermt tegen extreem weer.
Zo beperk je de gevolgen van wateroverlast in je huis
- Zet waardevolle spullen op een hoge plek. Bijvoorbeeld boven op een kast of op de 1e verdieping
- Sluit openingen waar water doorheen kan af. Plaats eventueel zandzakken voor de deur of plaats een schot om het water tegen te houden. Als je regelmatig wateroverlast hebt, zorg dat je zandzakken in huis hebt. Deze kun je halen bij de bouwmarkt
- Sluit afvoeren van toilet, gootsteen of afvoerputjes af door er een theedoek of andere prop in te stoppen
- Sluit de stroom tijdelijk af. Hiermee voorkom je stroomstoringen en brand.
Algemene tips:
- Controleer of je verzekerd bent tegen wateroverlast
- Zorg dat je weet hoe je gas en elektriciteit af moet sluiten
Wat je kunt doen bij zware regenval
- Blijf binnen totdat het water voldoende gezakt is. Bij hevige regenval kunnen lager gelegen delen zoals tunnels onder water komen staan.
- Staat het water 15 cm of hoger, dan is de weg niet meer goed zichtbaar en kunnen auto’s stilvallen. Bij 20 cm kunnen gaan auto’s gaan drijven.
- Staat het water lager, rij dan rustig zodat het water niet onnodig hoog komt.
Wie bel je bij wateroverlast?
Bij acuut gevaar bel je 112. Is er geen spoed, maar is de brandweer wel nodig? Bel dan 0900-0904. Kijk voor meer informatie op onderstaande afbeelding.
Er staat water in huis, wat nu?
- Haal een waterpomp of schakel een gespecialiseerd bedrijf in om het water weg te pompen
- Als er een paar centimeter water staat: gebruik een waterstofzuiger of een emmer en dweil
- Als de ruimte blijft onderlopen door een verstopte riolering of afwatering, bel dan de gemeente.
Oorzaken wateroverlast
Wateroverlast kan ontstaan door overstromingen die bijvoorbeeld het gevolg zijn van hoogwater in de rivier de Lek en de Nederrijn. Maar meestal wordt wateroverlast veroorzaakt door veel regen en een stijgend grondwaterpeil. Controleer daarom of er water in je kruipruimte staat.
Wie verantwoordelijk is voor grondwater
Grondwater is een verantwoordelijkheid van de huis- en terreineigenaar, de gemeente en het waterschap.
De huis- en terreineigenaar:
Huis- en terreineigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor maatregelen om wateroverlast van regen- of grondwater op hun eigen terrein te voorkomen. Zoals:
- Het droog houden van de grond waarop het huis staat
- De bouwkundige staat en het onderhoud van het huis
- Kelders en de onderkant van het huis moeten volgens bouwvoorschriften waterdicht zijn
- Het op de juiste hoogte houden van de tuin en de bodem van de kruipruimte.
- De overlast van grondwateroverlast op zijn eigen terrein. Tenzij een ander aantoonbaar de overlast veroorzaakt
De gemeente:
Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor grondwater. Dit betekent dat ze - waar mogelijk - maatregelen nemen om structurele grondwaterproblemen in openbaar stedelijk gebied te beperken of te voorkomen.
Het waterschap:
Het waterschap is verantwoordelijk voor een goede werking van het oppervlaktewatersysteem. Het waterschap kan het grondwaterpeil niet sturen, maar wel de oppervlaktewaterpeilen. Het waterschap bepaalt de oppervlaktewaterpeilen in het beheergebied en legt dit vast in een peilbesluit. De peilen zijn afgestemd op functie, bodemsoort en bodemhoogte. Het waterschap streeft naar een zo goed mogelijk passend oppervlaktewaterpeil. Wat goed is voor de één kan niet of minder goed zijn voor de ander.
Meer informatie
Op overstroomik.nl zie je hoe hoog het water bij jou komt en meer informatie over hoe je je goed voorbereidt.
Voor meer informatie over wat te doen bij overstroming, bezoek onze webpagina over overstromingen.