In elke gemeente komt woningbrand voor. De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) had lange tijd geen compleet beeld van de oorzaken en de omvang van de branden. Daar is onderzoek naar gedaan en nu loopt er een campagne om inwoners meer bewust te maken van de risico”s. De VRU heeft er zelfs de gouden rookmelder mee gewonnen.

“In Utrecht hadden we het idee dat we vaker dan gemiddeld te maken hadden met schoorsteenbranden”, vertelt brandonderzoeker Hans Nederhoff. “Om beleid te maken, moeten we cijfers hebben. Daarom hebben we in het afgelopen jaar alle woningbranden in kaart gebracht. Ik heb het dan over bijvoorbeeld de plek in de woning waar brand ontstaat, de omvang en de oorzaak van brand. Met die informatie in de hand kunnen we meer doen.”

Meer schoorsteenbranden
Het vermoeden was juist: afgezet tegen landelijke cijfers heeft Utrecht vaker dan gemiddeld schoorsteenbranden. “De meest voorkomende oorzaken van woningbranden zijn op 1 de schoorsteenbranden, dan de branden in de keuken en vervolgens brand door apparaten. Landelijk gezien komt het vaakst de keukenbrand en op een tweede plek de schoorsteenbrand voor. Waarom dat zo is, is moeilijk te duiden. Het kan komen door het stookgedrag: mensen stoken bijvoorbeeld nat hout, of gooien dingen in de kachel of open haard die er niet in horen. Daardoor komt er aanslag aan de binnenkant van de schoorsteen en die aanslag is brandbaar. Het is ook mogelijk dat schoorstenen niet op tijd worden geveegd of dat de schoorsteenveger zijn werk niet goed doet. Dat willen we de komende tijd verder onderzoeken, want het is wel opvallend dat mensen vaak zeggen dat de schoorsteen kort voor de brand nog was geveegd.”

Rook
Met al die gegevens kan meer op maat voorlichting worden gegeven. “Stookgedrag is één ding, maar de overige branden zijn er natuurlijk ook nog. Mensen blijken nog vaak weg te lopen als ze pannen op het vuur hebben staan. Wasdrogers en wasmachines kunnen in brand vliegen als er te veel stof in en om het apparaat te vinden is. Zo’n apparaat wordt warm en daardoor kan brand ontstaan.”

Al met al gaat het in totaal om 2% (van de 410 woningbranden) om brand waarbij het hele huis verloren gaat, 3% om een hele verdieping, 22% om de ruimte waarin de brand ontstaat en in 47% betreft het alleen het apparaat zelf. “Dat is wat de brand aangaat. Gevaarlijker is de rook: die verspreidt zich verder dan de brand”, zegt Nederhoff. “In meer dan de helft van de branden verspreidt de rook zich over een hele verdieping of zelfs over meerdere verdiepingen. Daarom hebben we aan dit onderzoek ook een grotere campagne gekoppeld.”

Whatsapp
Informatie hoe het beter kan: dat is waar bewoners om vragen. Jurriaan van Wakeren, medewerker Stimulerende Preventie: “We vroegen ons al langer af hoe we aan inwoners meer informatie konden verstrekken. Hoe kom je mensen tegemoet? We hebben het met inloopspreekuren geprobeerd, maar hadden het gevoel dat het beter kon. Daarom zijn we met Whatsapp begonnen. Dát werkt erg goed. Vragen waarvan de antwoorden niet op internet te vinden zijn, kunnen gemakkelijk via een appje worden gesteld. En dat gebeurt dus ook. Dagelijks krijgen we nu vragen binnen.”

Bewust maken
De VRU heeft er de Gouden Rookmelder (een initiatief van de Brandwonden Stichting, Brandweer en het Instituut Fysieke Veiligheid voor de beste campagne op het gebied van brandpreventie) mee gewonnen. Dat is al een opsteker, maar de VRU wil verder gaan. “We hebben een publiekscampagne opgezet waarmee we mensen bewust maken van de belangrijkste risico”s. Dat gebeurt met een brochure, poster en een filmpje. Die worden door de hele regio en via sociale media verspreid. Ook zijn we bezig met het ontwikkelen van een roadshow en geven we les aan kinderen in groep 4. We willen mensen vooral niet bang maken, maar goede adviezen geven. Ze bewust maken van hun gedrag. Het filter van de droogtrommel regelmatig schoonmaken en opletten met vuur in de keuken. En vooral ook opletten op stookgedrag of een schoorsteenveger vragen om zijn certificering.”

De lessen in groep 4 passen in het geheel van preventie: jong geleerd, is oud gedaan. “Inmiddels hebben we dit breed uitgerold en is er veel aandacht via regionale media. Daarmee bereiken we heel veel mensen. Het blijft ons doel om het aantal woningbranden terug te dringen.” Hans Nederhoff: “Ons onderzoek gaat verder: bij alles waar nu nog vraagtekens staan, kunnen we in een volgend onderzoek meer stilstaan. Wat de resultaten zijn, wordt over een aantal jaar duidelijk.”

 Whatsapp

Naar nieuwsbriefoverzicht