Hollen en stilstaan. Dat zijn een beetje de kernbegrippen waar een Regionaal Operationeel Leider van Dienst (ROLvD) mee te maken krijgt. Rob Timmermans van de VRU heeft deze taak, naast zijn gewone werk als directiesecretaris bij de VRU, op zich genomen. Er is geen lang gesprek nodig om te merken dat dit hem op het lijf geschreven is.

"Een Regionaal Operationeel Leider van Dienst komt in actie in tijden van crisis of ter voorbereiding op bijzondere evenementen. Binnen de crisisorganisatie kennen we drie niveaus: operationeel (uitvoering), tactisch (inrichten van de organisaties) en bestuurlijk (strategie, netwerken). De ROLvD werkt op het tactisch niveau en advsieert over strategische vraagstukken de burgemeester. De partijen die het meest voor de hand liggen bij een crisis zijn de geneeskundige diensten (GHOR), de politie en de gemeenten, maar er kunnen verschillende andere organisaties bij betrokken worden.

Nooddrinkwaternet
Een voorbeeld? Ik kreeg een keer een melding dat de drinkwatervoorziening in een deel van de regio langdurig was verstoord. Er was een pomp stuk gegaan en de leiding was kapot. Dat betekende dat twintigduizend huishoudens langdurig geen water hadden. Als ROLvD ga ik aan tafel met de leden van het Regionaal Operationeel Team (ROT), de betrokken gemeenten en de leverancier van drinkwater (in deze situatie Vitens). Ik hou samen met het operationeel team in de gaten of de crisis snel bezworen kan worden. In dit geval gebeurde dat niet: na de beloofde vier uur was de drinkwatervoorziening nog steeds niet hersteld. Ik kan dan als ROLvD namens de burgemeester eisen dat Vitens een nooddrinkwaternet in werking stelt. Verder adviseer ik de burgemeester die de boel in de gaten houdt en naar de media communiceert.

Monitoren
Dit is dan een voorbeeld van een relatief klein incident. Dat kan door verschillende invloeden – stel het is extreem warm of er ontstaat ook wateroverlast – wel ontaarden in een grotere crisis. Het is mijn taak om dat te monitoren en in te grijpen op het moment dat het nodig is. De juiste mensen bij elkaar te krijgen die elk op hun domein snel kunnen opereren. Want het zijn niet altijd dezelfde partijen die ik bij elkaar moet brengen. Denk aan de uitbraak van de vogelgriep eind 2014. Toen moest er intensief worden samengewerkt met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De burgemeester speelt een belangrijke rol om de onrust onder de bevolking te beperken. Er komen vragen om de hoek kijken bij de ontruiming van een deel van de gemeente. Welke effecten heeft dat? We moeten voorkomen dat mensen op andere manieren vastlopen, zeg maar.

Tour de France
Dat geldt ook voor de organisatie van Le Grand Départ in 2015 toen de Tour de France vanuit Utrecht startte. De stad moest ‘doordraaien’, terwijl het tegelijkertijd wel een mooi en veilig feest moest zijn. Dat betekende dat we continu balanceerden tussen ‘gezelligheid’ en ‘veiligheid’. Dat vergde een intensieve afstemming tussen de politie, gemeente, brandweer, GHOR, NCTV, Openbaar Ministerie en tourorganisatie. Niet alleen tijdens maar vooral in de aanloop naar dit evenement.

Veiligheidsinformatie Centrum (VIC)
We hebben in die periode ook dankbaar gebruik gemaakt van ons Veiligheidsinformatie Centrum (VIC). Het VIC speelt een belangrijke rol als het gaat om het continu monitoren van veiligheidsrisico’s in onze regio. Door modern informatiemanagement kunnen we nog sneller anticiperen op crisis. De VRU vergaart dagelijks informatie uit diverse domeinen plus sociale media en brengt die met elkaar in verband. Door deze manier van data-analyse hadden we bij de Tour de France elke dag een omgevingsbeeld beschikbaar en konden zien hoe het publiek op sociale media de voorbereidingen op het evenement beleefde. Als er ergens een trend zichtbaar was, konden we maatregelen treffen. De samenwerking met het VIC is zeer waardevol. We kunnen daardoor veel sneller dan voorheen anticiperen op een situatie. Onze ervaring is dat via sociale media vaak eerder bekend is dat de elektriciteit in een wijk is uitgevallen dan via de gebruikelijke wegen. De data-analisten kunnen razendsnel zien of het om een kleine uitval of een grote gaat. En zo kunnen we ook direct maatwerk leveren. De VRU is in Nederland een van de eerste veiligheidsregio’s die een VIC hebben ingericht.

Complexer
Als een crisis ontstaat in één domein kan die namelijk razendsnel ook effect hebben op een ander domein. Denk aan een grote brand met asbest die milieueffecten met zich mee gaat brengen. Onze samenleving wordt wat dat betreft steeds complexer. Dan moet je als ROLvD goed weten welke lijnen er lopen, welke partijen betrokken zijn. Van mij en van de vier andere Regionaal Operationeel Leiders van Dienst wordt verwacht dat we een goede relatie met onze (crisis)partners onderhouden. De VRU investeert op allerlei manieren in goede contacten met medewerkers van de crisispartners. Als er tijdens onze dienstweek (per toerbeurt hebben Rob en zijn vier collega’s een week ‘dienst’, red.) een oproep binnenkomt, is het belangrijk dat je weet wie er aan tafel zit en wat je van elkaar kunt verwachten. Dan moet je geen dingen meer hoeven uit te leggen, maar moeten we elkaar direct begrijpen. Mijn credo is dan ook: goed crisismanagement is goed netwerkmanagement."

Naar nieuwsoverzicht