Het spreekwoord geldt nog steeds: jong geleerd, is oud gedaan. Daarom is het goed om al op basisschoolleeftijd te beginnen met instructies over brandveiligheid. De VRU heeft het pilotproject De Brandwijze School opgezet waarbij het onderwerp aandacht krijgt vanaf groep 1 tot en met het einde van de basisschool. Mooie gedachte: ook opa’s en oma’s profiteren ervan.

Aanleren
De VRU was al bekend met het basisonderwijs: in groep 4 wordt sinds een aantal jaar les gegeven over brandveiligheid. "Het is gebleken dat kinderen die ongeveer 7 jaar zijn gedrag het gemakkelijkste aanleren", licht Jurriaan van Wakeren van de VRU toe, "Punt is dat de informatie die we dan geven eigenlijk herhaald moet worden in hogere klassen. Als je één keer een verhaal vertelt, blijft het minder snel hangen dan dat je dat vaker doet. Het moet een terugkerende boodschap zijn."

Eén geheel
Dat is de basis onder een heel programma waarvan een leerlijn, instructie van brandweerlieden, controle van de brandveiligheid van de school én een veiligheidscheck bij grootouders deel uitmaken. "Eigenlijk hebben we alle initiatieven die in andere veiligheidsregio’s zijn genomen bekeken. Daar hebben we een geheel van gemaakt. Scholen kunnen de leerlijn 'De Brandweer Op School’ bestellen bij de uitgeverij. Als dat is gebeurd, krijgen wij een seintje en nemen we contact op met de school. Tenminste: zo gebeurt het straks. In het pilotproject waarin we nu zitten, nemen wij direct contact op met de school. De docenten op school geven les aan alle groepen. Wij geven de les aan leerlingen van groep 4: we maken een afspraak met school zodat we langs komen met een brandweerwagen en een dag instructie of begeleiding van uit een van onze mensen. Momenteel zijn we met negen pilots bezig in de regio Utrecht. En het leuke is: één school heeft al het certificaat De Brandwijze School 2018-2019 ontvangen."

logo brandwijze school

Toetsing en checken
Naast de lessen gebeurt er meer. De VRU toetst het schoolgebouw op brandveiligheid. Daarna krijgen personeel én ouders voorlichting. In de laatste maanden van het jaar krijgen de kinderen van groep 8 ook een vuurwerkles. "Groep 7 doet ook iets bijzonders", zegt Van Wakeren. "We leiden hen op tot woningcheckers. Zij krijgen de opdracht om bij hun grootouders of buren een brandveiligheidscheck uit te voeren. Degenen bij wie de woning is gecheckt, komt ook mee tijdens de terugkomavond voor de leerlingen. Ook daarbij wordt voorlichting gegeven. Het is dus echt een totaalpakket."

Krachten bundelen
Hij erkent dat het best veel is voor de school om te doen. "Daar staat tegenover dat wij ook assisteren met onze inbreng én dat de school aandacht krijgt in de pers als het certificaat wordt uitgereikt." Is dat voldoende om scholen over de streep te trekken?
"Ik zie ook wel dat er veel aanbod voor scholen is. Eigenlijk “concurreren” wij met de politie, Veilig Verkeer Nederland (VVN) over dodehoeklessen en organisaties voor bijvoorbeeld verslavingszorg. Dat is absurd. Het zou beter zijn om de krachten te bundelen en een groot veiligheidspakket aan te bieden waarbij we samen optrekken. Zo ver is het nog niet. We zijn nu nog bezig om de eigen basis goed neer te zetten. Uiteindelijk moet dit beschikbaar komen voor de 600 scholen in de regio Utrecht."
De VRU wordt er ook weer wijzer van. De collega die voorlichting komt geven, kan ook de aandacht vestigen op het tekort aan brandweerlieden. "We kunnen altijd extra mensen gebruiken", zegt Van Wakeren. "Als we onder personeel of bij ouders ons verhaal doen en uitleggen wat zij toe kunnen voegen door zich te melden als vrijwillige brandweer, dan hopen we dat mensen enthousiast worden. Zo snijdt het mes aan twee kanten."