Het duurt nog wel ruim twee jaar, maar ondertussen wordt achter de schermen hard gewerkt aan de omslag die de Omgevingswet vraagt. De VRU neemt samen met ketenpartners veel stappen om goed in beeld te komen bij provincie en gemeenten. Een van de partners is GGD regio Utrecht (GGDrU).

‘De Omgevingswet moet je zien als een integratie van allerlei verschillende, al bestaande wetjes waardoor er meer samenhang gaat ontstaan in de fysieke omgeving’, zegt Iris Wijen, kwartiermaker Omgevingswet bij de VRU. ‘Dat klinkt vrij vaag, dat realiseer ik me ook. Het gaat erom dat door een andere manier van werken op een integrale manier wordt gekeken naar alle aspecten van de omgeving. Daar zijn geen regels voor opgesteld. We moeten de klus met elkaar klaren. Maar dan is het wel zaak dat provincies en gemeenten weten welke meerwaarde het heeft als we direct de veiligheid, gezondheid en alle andere onderwerpen betrekken bij de omgevingsvisie. Dat is grote winst, want je hoeft niet te repareren, maar kunt direct invloed uitoefenen op – als het om de VRU gaat – de veiligheidsaspecten.’

Maatschappelijke vraagstukken
Nu is het vaak nog zo dat er een vergunning wordt aangevraagd en dat de VRU dan een oordeel moet geven. Soms kost het vrij veel tijd en geld om aan de eisen van de vergunning tegemoet te komen. Achteraf corrigeren levert vaak een mindere kwaliteit op. Dat geldt voor veiligheid, maar ook voor gezondheid. Het gaat erom dat VRU en GGD aan gemeenten en provincie laten zien dat veiligheid en gezondheid raakvlakken hebben met grote maatschappelijk vraagstukken (zoals wonen, mobiliteit, energietransitie). Deze aspecten moeten al in het vroegste stadium meegenomen worden.

‘We merken dat provincies en gemeenten de VRU zien als een belangrijke partner omdat we nu eenmaal veel expertise opgebouwd hebben op het gebied van veiligheid. De VRU kan een belangrijke bijdrage leveren bij het opstellen van een omgevingsvisie en later ook omgevingsplannen!’

Infographic van het ministerie over de omgevingsvisie

 

Verbindende factor
Een ander onderdeel dat ook in de Omgevingswet komt, is gezondheid. Dat is een nieuw onderwerp. ‘We hebben het over mobiliteit, wonen, duurzaamheid, energie, veiligheid en gezondheid. Wat is veiligheid? Dat wordt als iets vanzelfsprekends gezien. En gezondheid? Dat moet ook nog voor velen duidelijk worden.’

Martje Venselaar, adviseur gezondheidsbevordering van GGD regio Utrecht herkent het wel. ‘Als je achteraf naar ontwikkelingsplannen kijkt, kun je vaak moeilijk een duurzame gezonde oplossing nastreven. Gebeurt dat direct vanuit de Omgevingsvisie, dan is er al veel gewonnen. Het wordt meer een verbindende factor in het geheel. Dan moet je denken in grootheden als: hoe zorg je voor meer groen, hoe creëer je een omgeving die uitnodigt om een gezonde leefstijl na te streven? Hoofdonderwerpen zijn ook het verder terugdringen van luchtverontreiniging en geluidsoverlast. De VRU en GGDrU vinden elkaar doordat beide organisaties graag willen dat hun kennis en expertise door gemeenten en provincie worden benut. Je kunt niet verwachten dat gemeenten en provincie dit allemaal zelf weten. We moeten in netwerken samenwerken.’

Samen
GGDrU en VRU brengen, waar het kan, elkaars expertise onder de aandacht. ‘We vinden het belangrijk dat er nu echt integraal naar veiligheid en gezondheid wordt gekeken. Dat doen we al jaren samen, maar dat komt nu dus nóg beter tot zijn recht in de Omgevingswet. De onderwerpen liggen in elkaars verlengde. Dus daarom is het logisch dat we samen optrekken.’

VRU en GGDrU zijn niet de enige organisaties die elkaar opzoeken. De omgevingsdiensten als ODRU en RUD, de waterschappen: ze worden er allemaal bij betrokken. Wijen en Venselaar zijn het samen snel eens: ‘Het is mooi als vroegtijdig de expertises worden betrokken bij de omgevingsvisie en dat we het als een gezamenlijke opgave zien om voor een veilige en gezonde leefomgeving te zorgen. Daar draait de Omgevingswet immers om.’